మధుర కవనం

ఆదివారం, మార్చి 30, 2014

ఆహ్వానం

సాహితీమిత్రులందరికీ ఆహ్వానం

రాజకీయ అవకాశవాదాన్ని వస్తువుగా తీసుకొని

గుండెబోయిన శ్రీనివాస్ రాసిన

`వేటు' గేయ కవిత్వ సంకలన ఆవిష్కరణ సభ

ఆదివారం సాయంత్రం 4;30 గంటలకు జరుగుతుంది

చెలిమి సాహిత్య సాంస్కృతిక వేదిక ఆధ్వర్యంలో

హన్మకొండలోని రాజరాజనరేంద్రాంధ్ర భాషా నిలయంలో

మెట్టు రవీందర్ అధ్యక్షతన జరిగే ఈ కార్యక్రమానికి

నమస్తే తెలంగాణ సంపాదకులు అల్లం నారాయణ

ఆవిష్కర్తగా హాజరవుతున్నారు

కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కార గ్రహీత

కాకతీయ విశ్వ విద్యాలయం తెలుగు విభాగం ప్రొఫెసర్‍

కాత్యాయనీ విద్మహే,

ఉపాధ్యాయ ఉద్యమ నాయకులు

డా.యం.గంగాధర్‍ లు

వక్తలుగా పాల్గొంటారు

ఇట్లు

చెలిమి సాహిత్య సాంస్కృతిక వేదిక

హన్మకొండ

వరంగల్ జిల్లా

శనివారం, మార్చి 29, 2014

సమస్య: రాలు కరఁగించు నెదను వరాల నిచ్చు

తేది: ఆగస్టు 08, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఇచ్చిన సమస్యకు నా పూరణము

గోపికా లోలుఁడు, యశోద కూర్మి సుతుఁడు

సేయు శిష్ట రక్షణ, దుష్ట శిక్షణ; విని

పించు నట్టి మృదు మధుర వేణు సుస్వ

రాలు, కరఁగించు నెదను; వరాల నిచ్చు!

శుక్రవారం, మార్చి 28, 2014

సమస్య: సిగ్గు లేనివాఁడు శ్రీవిభుండు

తేది: ఆగస్టు 07, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఇచ్చిన సమస్యకు నా పూరణము

"భృగుఁడు తన్నినంత విష్ణుండు కాలొత్తె;

సిగ్గులేనివాఁడు శ్రీవిభుండు;

ఛీ!" యనంగ వలదు! శ్రీశుఁడీ నెపమున

భృగుని కాలి కన్నుఁ బెఱుక నెంచె!

గురువారం, మార్చి 27, 2014

పద్య రచన: ఆధ్యాత్మిక హిందూతేజం...వివేకానందుడు

తేది: ఆగస్టు 07, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని పద్య రచన శీర్షికన ఇచ్చిన చిత్రమునకు నేను రాసిన పద్యములు

"ఱాలఁ బూజించు టేల? విగ్రహములందు

దేవుఁ డుండునా?" యనుచు వాదించునట్టి

మూర్ఖుఁ డాళ్వారు రాజుకు మోహ మూడ్చి,

జ్ఞాన మందించినట్టి విజ్ఞాని యతఁడు!

భరత సంస్కృతిఁ బరదేశ వాసులకును

జాటి చెప్పి, మెప్పించిన సాధు వతఁడు;

రామకృష్ణుని ప్రథమ వారసుఁ డతండు;

శిష్యుఁ డిట్లుండునని చాటు శ్రేష్ఠుఁ డతఁడు!

భరత యువకుల దివ్యమౌ భవిత కొఱకు

బోధనలు సల్పి, వెలుఁగొందు బుద్ధుఁ డతఁడు;

హితము వివరించినట్టి నరేంద్రుఁ డతఁడు;

నతులు! ఆ వివేకానందునకు వినతులు!!

బుధవారం, మార్చి 26, 2014

సమస్య: కరము కరము సౌఖ్యకరము సుమ్ము

తేది: ఆగస్టు 05, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఇచ్చిన సమస్యకు నా పూరణము

వరము లిడెడి తల్లి వరలక్ష్మి కరుణించి,

యెల్ల వేళలందు హితముఁ గోరి,

యఖిల జనుల కిడెడు నభయ ముద్రితమైన

కరము, కరము సౌఖ్యకరము సుమ్ము!

మంగళవారం, మార్చి 25, 2014

పద్య రచన: అమర గాయని ఎం. ఎస్. సుబ్బలక్ష్మి

తేది: ఆగస్టు 05, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని పద్య రచన శీర్షికన ఇచ్చిన చిత్రమునకు నేను రాసిన పద్యము

గొంతు డాఁగిన యమృతమ్ముఁ గురియఁ జేసి,

పండితులఁ బామరులఁ దేల్చె స్వర్గమందు;

మధురయినఁ బుట్టి, వెలిఁగిన మణియునైన

సుప్రభాతంపు వీణియ సుబ్బలక్ష్మి!

సోమవారం, మార్చి 24, 2014

పద్య రచన: వందేఽహం గరుడగమనం!

తేది: ఆగస్టు 04, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని పద్య రచన శీర్షికన ఇచ్చిన చిత్రమునకు నేను రాసిన పద్యములు

దేవభాషలో...
వందే విష్ణు మనంత మబ్ధిశయనం వందే ముకుందం హరిం
వందే పంకజనాభ మచ్యుత మజం వందేఽక్షరం మాధవమ్
వందేఽహం మధుసూదనం సువదనం వందే ఖగేంద్రధ్వజం
వందే శ్రీదయితం ద్విజేంద్రగమనం వందే జగన్మోహనమ్!

ఇదియే తెలుగులో...
కొల్తున్ విష్ణు ననంతు నబ్ధిశయనున్ గొల్తున్ ముకుందున్ హరిన్
గొల్తున్ బంకజనాభు నచ్యుతు నజున్ గొ ల్తక్షరున్ మాధవున్
గొల్తున్ నే మధుసూదనున్ సువదనున్ గొల్తున్ ఖగేంద్రధ్వజున్
గొల్తున్ శ్రీదయితున్ ద్విజేంద్రగమనున్ గొల్తున్ జగన్మోహనున్!

స్రగ్ధరావృత్తము(తెలుగు)
కొల్తున్ విష్ణున్ ముకుందున్ గొలుతు మురహరున్ గొల్తు దైత్యారి నీశున్
గొల్గున్ జక్రిన్ ద్రిపాత్తున్ గొలుతును ధ్రువునిన్ గొల్తు నేఁ గైటభారిన్
గొల్తున్ హేమాంగునిన్ నేఁ గొలుతు నమృతదున్ గొల్తుఁ బక్షీంద్రధుర్యున్
గొల్తున్ లక్ష్మీవిభున్ నేఁ గొలుతు హరి నజున్ గొల్తుఁ బంకేరుహాక్షున్!

ఆదివారం, మార్చి 23, 2014

సమస్య: వరుఁ డశుభమును బల్కె వివాహవేళ

తేది: ఆగస్టు 03, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఇచ్చిన సమస్యకు నా పూరణము

(1)

శుభము బల్కెడి వారలు సురలు; మఱి య

శుభము బల్కెడి వార లసురులు; గాన,

దైత్యు లశుభమ్ము బల్కుట ధర్మమనుచు

వరుఁ డశుభమును బల్కె వివాహ వేళ!

(2)

"శుభము బల్కిన నెప్పుడు శుభమె గలుగు;

నాయు రారోగ్య సంపద లమరుచుండుఁ;

గాన, వరుఁడ! శుభము బల్కఁగావలె" నన,

వరుఁడ, శుభమును బల్కె వివాహ వేళ!

శుక్రవారం, మార్చి 21, 2014

పద్య రచన: వరలక్ష్మీ వ్రతమాహాత్మ్య కథ

ఆ.వె.

సకల దేవతాళి సంస్తుతించుచునుండఁ

జేరి పార్వతియును, జిఱునగవుల

శివుఁడు తనదు భస్మసింహాసనమ్మునఁ

గొలువు దీఱఁ, బతినిఁ గోరెనిట్లు! (1)

ఆ.వె.

“స్వామి! స్త్రీలు సకల సౌఖ్యసౌభాగ్యముల్,

పుత్రపౌత్రవృద్ధిఁ బొందునట్టి

వ్రత మొకండుఁ దెలిపి, వ్రతవిధానమ్మును

జెప్పుమయ్య నాకుఁ జిత్త మలర!” (2)

కం.

సతి కోరఁగ విని, శివుఁడును

హిత మిత వాక్యముల ననియె, “హే పార్వతి! నీ

వతి వినయమునను గోరితి;

కుతూహల మ్మెసఁగ వినుము కోరిక తీఱన్! (3)

తే.గీ.

మగధదేశానఁ గుండిన మనెడి పట్ట

ణమున నొక ద్విజ, ‘చారుమతి’, మతి దధిజ,

పద్మ పదపద్మ సక్త సద్భక్తి హృదయ,

ఘన పతివ్రత, సద్వంద్య కలదు; వినుము! (4)

కం.

ఒకనాఁడు స్వప్నమందున

సకల ధనము లొసఁగు తల్లి, సాక్షా ద్రమయే

ప్రకటిత మాయెను సరగున

వికసిత కరుణా హృదబ్జ విలసితమణియై! (5)

తే.గీ.

“చారుమతి! నన్నుఁ బూజింపు, శ్రావణమునఁ

బౌర్ణమికి ముందునన్ శుక్రవారమందు!

సకల సౌభాగ్య సంతాన సౌఖ్యతతులఁ

గూర్చుదానను నమ్ముమో గుణవిశాల!” (6)

ఆ.వె.

అనుచుఁ బలికి మాయమాయె నా మాతయ;

చారుమతియు లేచి, సంతసించి,

“వరము లొసఁగు తల్లి! వరలక్ష్మి! కరుణించి,

మమ్ముఁ బ్రోవు మమ్మ! నెమ్మి నిమ్మ! (7)

కం.

హే మాతా! సంపత్కరి!

శ్రీ! మా! నారాయ ణీంది! సింధుజ! లక్ష్మీ!

నేమమున నిన్నుఁ గొలుతును;

నీ మనమున మమ్ముఁ గరుణ నెసఁగఁగ గనుమా!” (8)

తే.గీ.

అనుచుఁ బరిపరి విధముల వినుతి సేసి,

పతికి, నత్తమామలకును నతివ తెలుప;

సంతసమ్మున విని, వారు సమ్మతించి,

“వ్రతము సలుపంగ వలె” నని పలికి రపుడు! (9)

కం.

ఇది విన్న యూరి సుదతులు

ముదమున మది మెచ్చి యంతఁ బున్నమి మున్నై

యెదురుపడు శుక్రవారము

గదురన్ శ్రావణమునందు ఘనమగు వేడ్కన్! (10)

తే.గీ.

“పద్మకరి! సర్వలోకైకవంద్య! లక్ష్మి!

దేవి! నారాయణప్రి యాబ్ధిజ నమామి”
యనుచు వారలు చారుమతిని గలసియుఁ

జేరి వరలక్ష్మి పూజను జేసి రపుడు. (11)

తే.గీ.

తొలి ప్రదక్షిణచే నందియలును మ్రోగె;

మలి ప్రదక్షిణఁ గంకణములు మెఱసెను;

కడ ప్రదక్షిణ సర్వాంగ ఘటిత భూష

ణ యుతలైరి! సంపదలె యందఱి గృహాల!! (12)

తే.గీ.

పఱఁగ వరలక్ష్మి కరుణించి పడతులకును

సంపదలు ధాన్య సౌఖ్య సత్సంతతులను,

నాయురారోగ్య భోగ్య సన్మాన్యములను

దగఁ బ్రసాదించె! వ్రత ఫలితమ్ము దక్కె!! (13)

కం.

సతి వింటివె యీ కథ! నే

సతి పతు లిది విన్నఁ గాని, చదివిన, లక్ష్మీ

సతి, తా నొసఁగును సకలము,

లతి శుభముల నిచ్చుఁ గాత, యనవరతమ్మున్! (14)

(ఇది శ్రీ వరలక్ష్మీ వ్రతమాహాత్మ్య కథ)

-:o:శుభం భూయాత్:o:-

సమస్య: అన్న చావునకు నిమిత్తమయ్యె ననుజ

తేది: ఆగస్టు 02, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఇచ్చిన సమస్యకు నా పూరణము

(శూర్పణఖ వృత్తాంతము)

కామ వాంఛను దరిఁజేరి, రాముఁ గోర,

"లక్ష్మణుఁడు దీర్చు"ననఁ, బోవ, లక్ష్మణుండు

ముకు సెవులుఁ గోయఁ, బౌలస్త్యు మ్రోలఁ జెప్పి,

యన్న చావునకు నిమిత్తమయ్యె ననుజ!

గురువారం, మార్చి 20, 2014

సమస్య: పాలు గాంచి పిల్లి పాఱిపోయె

తేది: జూలై30, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఇచ్చిన సమస్యకు నా పూరణము

పాలు, పెరుఁగు, వెన్న భయము లేకయె తిన,

నింటి కాఁపు, పిల్లి యెంతయు భయ

మందు విగ్గు స్వశిరమందుఁ దాల్చ నా జుల

పాలు గాంచి, పిల్లి పాఱి పోయె!

బుధవారం, మార్చి 19, 2014

సమస్య: రాముఁ డనఁగను సాక్షాత్తు రావణుండె

తేది: మార్చి 19, 2014 నాటి శంకరాభరణములోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఇచ్చిన సమస్యకు నా పూరణము

దానవేంద్రుఁడు,కైకసీ సూనుఁడతఁడు;

జానకీహర్త, వేదవిజ్ఞానయుతుఁడు;

సోమభక్తుఁడు,మండోదరీమనోఽభి

రాముఁ డనఁగను సాక్షాత్తు రావణుండె!

సమస్య: కుచముఁ గోసె మగఁడు కూర కొఱకు

తేది: జూలై 29, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఇచ్చిన సమస్యకు నాపూరణము

స్వక రుచ్యము రసమౌటన్,
సకలముఁ దా సిద్ధ పఱచి, సంతోషమునన్
లికుచముఁ గోసె మగఁడు, కూ
ర కొఱకుఁ గాకయు, స్వకేష్ట రసముం జేయన్!

(లికుచము=గౙనిమ్మ)

సోమవారం, మార్చి 17, 2014

సమస్య: పాండవులకు శ్రీకృష్ణుఁడు వైరియగును

తేది: జూలై 28, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఇచ్చిన సమస్యకు నా పూరణము

కౌరవులు కీడు సేసి రేవారలకును?

పాండుపుత్రులఁ బ్రోచిన వాఁడెవండు?

పాము, ముంగిసకునుఁ జూడ నేమి యగును?

పాండవులకు; శ్రీకృష్ణుఁడు; వైరియగును!

శనివారం, మార్చి 15, 2014

సమస్య: వరలక్ష్మీ వ్రతముఁ జేయవలదంద్రు బుధుల్

తేది: జూలై 27, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఇచ్చిన సమస్యకు నేను రాసిన పూరణము

సరవిని విధవలును, స్వయం
వరము జరుగనట్టి పిన్న పడుచు, లుదక్యల్,
పురుటింటివా, రశౌచులు
వరలక్ష్మీ వ్రతముఁ జేయవలదంద్రు బుధుల్!

శుక్రవారం, మార్చి 14, 2014

సమస్య: కాకర పూపూచి నిమ్మకాయలు కాచెన్

తేది: జూలై 26, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఇచ్చిన సమస్యకు నా పూరణము.

సోఁకెనని చీడ నిమ్మకుఁ

గాకరకును గీట నాశకమ్మగు మందున్

జే కొని చిమ్మఁగ నప్పుడు

కాకర పూ పూచి, నిమ్మకాయలు కాచెన్!

బుధవారం, మార్చి 12, 2014

సమస్య: విషము సేవింప నాయువు పెరుగునయ్య

తేది: జూలై 25, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఇచ్చిన సమస్యకు నా పూరణము.

(క్షీరసాగర మథనమందు మొదట హాలాహల ముద్భవించి, లోకముల దహించునపుడు,

దేవదానవులు శివుని శరణు వేడి, పలికిన సందర్భము)

పాల సంద్రమ్ముఁ ద్రచ్చంగఁ బ్రథమముగను

హాలహల ముద్భవించెను; హరుఁడ! నీవు

విషము సేవింప; నాయువు పెరుగు నయ్య

దేవ దానవ తతులకు; దీన బంధు!

సోమవారం, మార్చి 10, 2014

పద్య రచన: పరమపద సోపాన పటము

తేది: జూలై 25, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని పద్యరచన శీర్షికన ఇచ్చిన చిత్రమునకు నేను రాసిన పద్యములు.

కం.
నిముసమునఁ బాము దిను, మఱు
నిముసము నిచ్చెనల నెక్కు నిక్కపుఁ గ్రీడన్,
శ్రమపడి యాడుచు నుండఁ, బ
రమపద సోపాన పటము రాగిలు చుండున్! (1)

కం.
సుమతులకు నాట యందున
సమ మగు నిశ్శ్రేణితతులు, సర్ప కబళముల్!
కుమతులను బాము మ్రింగును;
గమనింపఁగ నిచ్చెనలు 'న'కారమ్మె యగున్! (2)

తే.గీ.
హితుల 'వైకుంఠ పాళి' సహిష్ణుతఁ గని,
యాడ, వైకుంఠుఁ డెప్పుడు నైక్య మంద
నీయఁ, డెంతయును ఘన పరీక్ష సేసి,
పిదప నెగ్గించి, తన దరికి వేగఁ జేర్చు! (3)

ఆ.వె.
పిల్ల లాడు నాట, పెద్ద లాడెడి యాట,
నిచ్చెనలును పాము లిచ్చి పుచ్చు!
వారి వారి కర్మ పరిపాకమునుఁ బట్టి
ముందు వెనుకలుగను మోక్ష మొదవు!! (4)

-:శుభం భూయాత్:-

శుక్రవారం, మార్చి 07, 2014

సమస్య: మగనిఁ దూలనాడి మాన్య యయ్యె

తేది: జూలై 24, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఇచ్చిన సమస్యకు నా పూరణము.

విష్ణు వక్షమందు భృగువు తన్నంగనె,

కాలి కెంత నొప్పి కలిగె నంచుఁ

గాలి నొత్త; లక్ష్మి కలఁత చెందియుఁ దాను

మగనిఁ దూలనాడి, మాన్య యయ్యె!

గురువారం, మార్చి 06, 2014

పద్య రచన: ధన్య సంగీత సమ్రాట్టు "త్యాగరాజు"

తేది: జూలై 24, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని పద్యరచన శీర్షికన ఇచ్చిన చిత్రమునకు నేను రాసిన పద్యములు.

సీ.
ఘనతరాంచితమైన కర్ణాట సంగీత
వాగ్గేయకార సత్ప్రణతుఁ డయ్యె;
చిన్నారి పొన్నారి చిఱుత కూఁకటి నాఁడు
రాఘవోత్తమ కృతి ప్రవరుఁ డయ్యె;
నిధికన్న రాము సన్నిధి చాల సుఖమంచు
శరభోజి ధన తిరస్కారుఁ డయ్యె;
వేన వేలుగఁ గృతు ల్వెలయించి దేశాన
సంగీత లోక ప్రశస్తుఁ డయ్యె;
గీ.

ఆతఁడే 'జగదానంద' జాతకుండు;
'కనకనరుచిరా' కృతి దివ్యకారకుండు;
రఘు కులాన్వయు సద్భక్తి లబ్ధ యశుఁడు;
ధన్య సంగీత సమ్రాట్టు "త్యాగరాజు"!

సుగంధి:
'ఎందఱో, మహానుభావు లెందఱో' యటంచుఁ దా
విందుగన్ గృతుల్ రచించి విన్నవించి, రామునిన్
డెందమందు నిల్పు భక్తుఁడే స్వరాట్టు గాను ని
ల్చెం దగ న్మహోన్నతి న్వరించెఁ ద్యాగరాజిలన్!

-:శుభం భూయాత్:-

బుధవారం, మార్చి 05, 2014

సమస్య: మునిని సంహరించె ననిల సుతుఁడు

తేది: జూలై 23, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఇచ్చిన సమస్యకు నా పూరణము.

రావణుండుఁ బనుప రాక్షస మాయచేఁ

గాలనేమి మాఱెఁ గపట మునిగ;

ధాన్యమాలి వలన ధౌర్త్యమ్ము గ్రహియించి,

మునిని సంహరించె ననిల సుతుఁడు!

మంగళవారం, మార్చి 04, 2014

సమస్య: రామునివెంట రాముఁ గని రాముని సంఘము సంతసించుచున్

తేది: జూలై 22, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఇచ్చిన సమస్యకు నా పూరణము.

ఓమగ జన్నమా యసుర యూధముఁ గూల్పఁగఁ దాటకన్మహో

ద్దామతరాశుగమ్మున యథార్థను యక్షిణిగా నొనర్ప నా

రామ గతార్త సుప్తశిల, రమ్య నహల్యగ మార్చఁ గన్నులా

రా "ముని"వెంట రాముఁ గనిరా "మునిసంఘము" సంతసించుచున్!

సోమవారం, మార్చి 03, 2014

సమస్య: ఆంగ్లభాషయుండ నాంధ్రమేల

తేది: జూలై 21, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఇచ్చిన సమస్యకు నేను రాసిన పూరణము.

అమృత తుల్యమైన యపురూప కావ్యాని

కాంధ్ర భాష యుండ, నాంగ్ల మేల?

మృత సమమ్ము మమ్మి మేని రోఁతఁ బొగడ

నాంగ్ల భాష యుండ, నాంధ్ర మేల?

ఆదివారం, మార్చి 02, 2014

పద్య రచన: తాంబూలము (అణా అసలు కథ)

తేది: జూలై 21, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని పద్యరచన శీర్షికన ఇచ్చిన చిత్రమునకు నేను రాసిన పద్యములు.

కం.
ధారానగరమునందు ను
దారులు భవభూతి, కాళిదాసు లిరువు రా
దారి నడువంగఁ జని యటఁ
గోరియుఁ దాంబూల మపుడు గూరిమితోడన్.

తే.గీ.
కనిరి తాంబూలరాగాధరను వితర్ది;
నామె తారుణ్యభరయౌట, నటకు నేఁగి,
"తూర్ణమే తెమ్ము చూర్ణమ్ము పూర్ణచంద్ర
వదన!" యని భవభూతియుఁ బలుకఁగానె.

ఆ.వె.
కాళిదాసు పలికె “కర్ణాంతకీర్ణలో
చన విశాల! తెమ్ము స్వర్ణవర్ణ
పర్ణములను! నీకు బహుశుభాశీస్సులు!
వేఁగఁ బోయి రమ్ము, వేచియుంటి!”

ఆ.వె.
అనఁగ లోని కేఁగి యాపడతియు నప్డు
పసిఁడిఁ దమలపాకు లెసఁగుచుండఁ
దెల్లనైన సున్న ముల్లసిల్లుచునుండఁ
దీసికొనియు వచ్చె దీక్షతోడ!

తే.గీ.
ముందు గోరిన యా భవభూతి విడచి
కాళిదాసుకు నిచ్చెను కాంక్ష దీర!
నపుడు భవభూతియును కారణ మ్మడుగఁగ,
వనిత బదులిచ్చెఁ గారణమును కవికిని!

కం.
"వినుఁ డార్యా! లోకమునం
జనురీతిని నే నడచితి! సైరింపుఁడు నన్!
బెను రొక్కము లిచ్చినవా
రినె మెచ్చును లోక మెపుడు శ్రేష్ఠ నిజమిదే!

ఆ.వె.

నీవు మూఁడణాలు, నితఁడును నైదణా
లిచ్చిరయ్య నాకు నిచ్చగలిగి,
యెక్కుడైన ధనము నిచ్చిన యీతని
కాంక్షఁ దీర్ప ముందుగా నిడితిని!"

కం.
ఆమాట విన్న యిద్దఱు
నేమాటనుఁ బలుకలేక నెఱజాణ కటన్
సేమమ్ము గల్గు ననియును
నీమముతో వెడలి రపుడు నెమ్మన మలరన్!

-:శుభం భూయాత్:-

గురువారం, ఫిబ్రవరి 27, 2014

సమస్య: కపిని వలచి గిరిజ తపము సేసె

కవి పండిత పాఠక మిత్రులకు
మహా శివరాత్రి పర్వదిన
శుభాకాంక్షలు!

తేది: జూలై 20, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఇచ్చిన సమస్యకు నా పూరణము

(ఏకాదశరుద్రరూపుడైన శివుని, పార్వతి నవవిధ భక్తి మార్గాలలోఁ గొలుచుట)

సీ.
హరుని నర్చించియు నత్యనురాగాన,
  బహురూపు నెడఁదలో భక్తిఁ దలఁచె;
త్ర్యంబకుఁ గొలువంగ దాసియుఁ దానయ్యు,
  నపరాజితు సఖిగ నతివ నిలిచె;
నాత్మనివేదన మ్మది శర్వునకు నిడి
యును, గపర్దికిని వందనము నిడియె;
శంభుని గుణగణ శ్రవణ యయ్యును దాను,
  రైవతుఁ గీర్తించె రమ్యముగను;

గీ.
పాద సేవనముఁ గపాలికిఁ జేయంగ,
దిన దినమ్ము ప్రేమ దీప్తమయ్యె!
కడఁకఁ బూని, తా, మృగవ్యాధునిన్, వృషా
కపిని వలచి గిరిజ తపము సేసె!!

-:శుభం భూయాత్:-

బుధవారం, ఫిబ్రవరి 26, 2014

సమస్య: కపిని వలచి గిరిజ తపము సేసె

తేది: జూలై 20, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఇచ్చిన సమస్యకు నా పూరణము

(ఏకాదశరుద్రరూపుఁడైన శివుని, పార్వతి నవవిధ భక్తి మార్గాలలోఁ గొలుచుట)

-:శుభం భూయాత్:-

సోమవారం, ఫిబ్రవరి 24, 2014

సమస్య: ముగిసె నాషాఢమని యేడ్చె ముద్దుగుమ్మ

తేది: జూలై 19, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఇచ్చిన సమస్యకు నేను రాసిన పూరణము

కొత్త దంపతు లాషాఢ ముత్తమ మని,

యత్తలకు దూర ముండియు, హాయిఁ గొనుచుఁ

దేలి రానంద లోకాలఁ! దిరుగ నెలయు,

ముగిసె నాషాఢమని యేడ్చె ముద్దు గుమ్మ!!

('ఆషాఢ మింత తొందరగ ముగియకున్న నే యాటంకములు లేక మఱి

కొంత కాలము వర కానందమును బొందుదుము గదా!' యనియే యా యేడుపు!)

ఆదివారం, ఫిబ్రవరి 23, 2014

పద్య రచన: నేతాజీ సుభాష్ చంద్ర బోస్

తేది: జూలై 19, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని పద్య రచన శీర్షికన ఇచ్చిన చిత్రమునకు నేను రాసిన పద్యములు

కం.
ఓయీ నేతాజీ! విను
మోయీ, యీ భరతజాతి పొంద స్వతంత్రం
బా యురుతర సంగ్రామం
బాయుధుఁడై సేసితయ్య!వందనమయ్యా!!

తే.గీ.
"హింస హింసచేఁ దనియు నహింసచేతఁ
గాదు; తెల్లవారల గెల్వఁ 'గన్' 'తుపాకిఁ'
జేతఁ బట్టిన లభియించు స్వేచ్ఛ మనకు!
రండు భారత వీరులార! యని సేయ!"

ఆ.వె.
అనుచుఁ బిలిచి, తాను "నాజాదు హిందు ఫౌ"
జనెడి "సైన్య పటలి" సాయుధుఁ డయి;
చేర్చుకొనఁగ జనులఁ జిరకాల వాంఛిత
స్వేచ్ఛ కొఱకు దురము ద్విగుణ మాయె!

ఉ.
భారతమాత దాస్యమునుఁ బాపఁగ నెంచి, సుభాష చంద్రుఁడే
వీర జవానుఁడై దొరల భీతిలఁ జేయఁగ సైన్య యుక్తుఁడై
దారుణమైన యుద్ధము స్వతంత్రతకై కొనసాఁగఁ జేయుచున్
బోరియు వాయు యానమున భూమిని వీడియుఁ జేరె స్వర్గమున్!

మాలినీ వృత్తము:
భరత వర భటాఢ్యా! భవ్య సన్మానితార్యా!
ఖరకర సమ తేజా! గమ్య దాతృత్వ బీజా!
మరణ రణ వినోదా! మాతృ దాస్యాపనోదా!
సరవి నిడుదు జేజే! జాతి నేతాజి జేజే!

-:శుభం భూయాత్:-

గురువారం, ఫిబ్రవరి 20, 2014

సమస్య: వచ్చిన పని సఫలమయ్యె వైరము హెచ్చెన్

తేది: జూలై 18, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఇచ్చిన సమస్యకు నా పూరణము

మెచ్చియు శశాంకుఁ జెంతకు
వచ్చెను తారయు రయమున, వద్దని శుక్రుం
డిచ్చెను శాపము; తారకు
వచ్చిన పని సఫలమయ్యె; వైరము హెచ్చెన్!

సోమవారం, ఫిబ్రవరి 17, 2014

సమస్య: భాష రానివాఁడె పండితుండు

తేది: జూలై 17, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఇచ్చిన సమస్యకు నా పూరణము

సకల శాస్త్ర విదిత సద్‍జ్ఞాన యుక్తుండు,

సకల కావ్య సుపరిచయ యుతుండు,

సకల జనులకును దొసఁగుఁ గూర్చునట్టి దు

ర్భాష రాని వాఁడె పండితుండు!

ఆదివారం, ఫిబ్రవరి 16, 2014

సమస్య: ఈఁతాకుల గుడిసెలోన నినుఁ డుదయించెన్

తేది: జూలై 16, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఇచ్చిన సమస్యకు నా పూరణము

ఆ తఱి యిన నిభ తనుఁడై
సీతా లక్ష్మణుల తోడ శ్రీ రాముఁడు నా
రాతి రట విడిది సేయఁగ
నీఁతాకుల గుడిసెలోన నినుఁ డుదయించెన్!

శుక్రవారం, ఫిబ్రవరి 14, 2014

పద్య రచన: అశ్వత్థామ వధాపదేశ ద్రోణవధా వృత్తాంతము

తేది: జూలై 16, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని పద్య రచన శీర్షికన ఇచ్చిన చిత్రమునకు నేను రాసిన పద్యములు

తే.గీ.
భీష్ము నస్త్ర సన్యాసమ్ము వెనుకె ద్రోణుఁ
డపుడు సర్వ సైన్యాధ్యక్షుఁ డగుడుఁ దీవ్ర
యుద్ధ తంత్రములను బన్ని యోధ ముఖులఁ
గూల్చు చుండఁగఁ గృష్ణుండుఁ గుతిలపడియు;

కం.
'వేఁడి గల యెత్తుగడచే
నేఁ డీతని నిలువరింప నేరక యున్నన్
జూఁడున్ సైన్యం బంతయుఁ
దూఁడరి సేఁతల యుపేక్ష దోసము గాదే?'

తే.గీ.
అనుచు యోచించి, 'ద్రోణుండు తనయు మరణ
మునకు మనఁ జాలఁ' డనుచు భీమునికిఁ జెవిని
వినిచె నిట్లు "నశ్వత్థామ యను గజమును
గూల్చి, యెలుఁగెత్తి చాటుము 'గూలె' ననియు!"

మ.
అనఁగ న్వాయుసుతుండు వేగిరమె యా హస్తీంద్రముం జేరియున్
ఘనవృష్ట్యుత్కట ముష్టిఘాత హతిచేఁ గౌరవ్య సేనా తతుల్
దను వీక్షింపఁగఁ జంపి, బిగ్గఱఁగఁ దా దర్పోద్ధతిం బల్కె నా
వనజాక్షుండు వచించినట్లుగనె, యశ్వత్థామ సంహారమున్!

ఆ.వె.
భీముఁ డట్లు వల్క, విని నమ్మకుండఁగా,
నఱచె ధర్మతనయుఁ డంత లోన,
"సత్య మిదియ సుమ్ము! చచ్చె నశ్వత్థామ!!"
యనియుఁ; జిన్నఁగాను "హస్తి" యనియు!

ఆ.వె.
ద్రోణుఁ డద్ది వినియు రోదించుచును దన
శర శరాసనములఁ జాఱ విడిచె!
ద్రుపద పుత్రుఁ డపుడు ద్రోణుని వధియించెఁ;
గృష్ణుఁ డంత శాంత హృదయుఁ డయ్యె!

(ఇది అశ్వత్థామ వధాపదేశ ద్రోణవధా వృత్తాంతము)

గురువారం, ఫిబ్రవరి 13, 2014

సమస్య: కోటి కంటె నొకటి మేటి గాదె

తేది: జూలై 15, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఇచ్చిన సమస్యకు నా పూరణము

ఒకటఁ గోటి సైన్య; మొకట శ్రీకృష్ణుండు;
'మాట' సాయమ! 'అని' మాట సున్న!
భండనమున గెలుపు పార్థసారథి యిడఁ
గోటి కంటె నొకటి మేటి గాదె?

బుధవారం, ఫిబ్రవరి 12, 2014

పద్య రచన: మేఘ వ్యాపనము

తే.గీ.
వ్యాపన మ్మయె నాకాశ పథము నందు
వార్షుకాభ్రమ్మొ, శారదాభ్రమ్మొ యిదియ?
వార్షికపు మేఘ మైనచో వర్ష మేది?
యిల శరన్మేఘ కాల మహిమ మిదేమొ?! (1)

ఆ.వె.
ప్రిదిలె జవము, శక్తి, గ్రీష్మాతపమ్మునఁ;
బ్రజలు వేచి యుండ్రి వర్షమునకు!
పంట పండు టదియ పదివేలు, లక్షలు;
కాల మహిమ మేమొ కానరాదు! (2)

కం.
చిను కొకటి రాలఁ గానే,
వెనుకటి యుత్సాహ మెలమి పెల్లుబుకంగన్,
మును ముందు కేఁగు రైతుకుఁ
జిను కిట్టుల నాగఁగాను చెడు కాలమ్మే? (3)

ఆ.వె.
గంపె డాశ తోడఁ గనిపెట్టుకొని యుండ,
వాన రాదు పంట పండు కొఱకు;
పంట పండ కున్న నింట వంటయు సున్న;
వంట సున్న యైన బలము సున్న! (4)

జలద వృత్తము
న్యాయము నీకుఁ గాదు;మరియాదయుఁగా;
దీయఁగ రావె వర్షమును నీ క్షణమే;
మాయును బాధ లో జలదమా, మహిలో
శ్రేయము లెల్ల మా కిడఁగఁ జేతు నతుల్! (5)

మంగళవారం, ఫిబ్రవరి 11, 2014

పద్య రచన: అపురూపమైన బాల్యం...ఇలా...

తేది: జూలై 13, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని పద్య రచన శీర్షికన ఇచ్చిన చిత్రానికి నేను రాసిన పద్యములు

ఆ.వె.
పేదఱికపు శాప మే దారిఁ బట్టెనో
చూడఁ జూడ నదియుఁ జోద్య మాయె!
చిన్న బిడ్డఁ డిట్టు లెన్నియుఁ బని సేయ;
బాల కార్మికుఁ డన వలదె నేఁడు?

తే.గీ.
ఆ కుటుంబ మందు నందఱుఁ బని సేయఁ
గడచు దినము, మిగుల గడ్డు దినము!
పిల్లవాండ్రుఁ గూడఁ బెద్ద పనులు సేయ
వలసి రాఁగ నదియ ప్రభుత తప్పు!

కం.
చదువఁగ వలసిన వయసున
బ్రదుకఁగఁ బని సేయఁగాను వలసెను, కట్టా!
యిది యేమి కాలమయ్యా?
మది రోసెడి ప్రభుత తీరు మారఁగ వలయున్!

ఆ.వె.
కనుక, ప్రభుత ధనము ఖర్చు చేసితి మంచుఁ
బ్రగతి లేక; మిగుల సుగతిఁ గనక;
బాలకార్మికులను బడిఁ జేర్పఁగా లేక;
ధనము ఖర్చు సేయ, ధర్మ మగునె?

కం.
ప్రతి యింటికి వలసిన పని
సతతము నిడి బ్రతుకు బాటఁ జక్కఁగ వేయన్;
గతి చక్కఁ బడును; పిల్లలు
మితి లేకయ చదువుకొండ్రు మీఱిన తమితోన్!

సోమవారం, ఫిబ్రవరి 10, 2014

పద్య రచన: సీతాపహరణ ఘట్టము

తేది: జూలై 13, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని పద్య రచన శీర్షికన ఇచ్చిన చిత్రమునకు నేను రాసిన పద్యములు

కం.
సురుచిరమగు జొంపమ్ముల
నురు గతితోఁ దినుచు మఱల నుఱుకుచుఁ దమితోఁ
దిరిగి వెనుఁజూచుఁ జుఱుకునఁ
జిఱు మోడుపుఁ గనులఁ బసిఁడి జింకను గాంచన్.

తే.గీ.
సీత మనమునఁ బ్రేమయుఁ జివురు లెత్త,
"నాథ!బంగారు జింకయ నాకు వలయుఁ
బెంచుకొన మనసాయెను బ్రియము తోడఁ
దెచ్చి యీయుఁడు మన ప్రేమ తిరము గాఁగ!"

ఆ.వె.
అనిన సీత పల్కు లాలించి సౌమిత్రి
"వద్దు వదిన! యీ సువర్ణ హరిణ;
మిట్టి వింతఁ గంటె, యీరేడు లోకాల?
నిది ప్రమాదకరము! హితము గాదు!!"

తే.గీ.
అన్న లక్ష్మణు మాటల నాలకించి,
రాముఁ డనెఁ "దమ్ముఁడా! నన్ను రమణి సీత
కోరు తొలి కోర్కి తప్పక తీర వలయుఁ;
బోయి వైళమ దెచ్చెద మాయ లేడి!

కం.
మాయయినఁ బటాపంచలు
సేయుదు; లేకున్న దాని సీతకు నిత్తున్;
వేయును మాట లిఁకేలా?
పోయియు నేఁ దెత్తు" నంచుఁ బోయె త్వర గతిన్.

ఆ.వె.
సీత సంతసించె శ్రీ రాముఁ డా జింకఁ
బట్టి తెచ్చు నంచుఁ బరవశించి;
లక్ష్మణుండు కన్నులందున సంశయ
మొలుక, ధీరుఁ డౌట నులుక కుండె!

తే.గీ.
అంత "హా సీత!హా లక్ష్మణా!" యటంచు
నొక్క పెనుఁ గేక వినఁ బడ, "నక్కట! యట
రాముఁ డాపద నుండెనో యేమొ? నీవు
సత్వరమ్ముగఁ బొమ్ము లక్ష్మణ!యటకును"

కం.
అని సీత వల్క లక్ష్మణుఁ
డనెఁ "దల్లీ! రాముఁ డెట్టి యాపద కెఱగాఁ,
డనితర సాధ్యుఁడు, వీరుఁడు,
విను, కారణ జన్ముఁ డతఁడు; భీతిల్లకుమీ!"

ఆ.వె.
మఱది మాట వినిన మానిని సీత తా
నెంతొ వగచి యతని నింద సేయ;
హృదయ శల్యుఁ డయ్యు, హ్రీ మనస్కుండయి,
"గీత దాట" కనుచు, గీసి వెడలె!

తే.గీ.
రావణుఁడు యోగి వేషాన రమణి సీత
కడకు నేతెంచి, భిక్షను నడిగి, రేఖ
దాట రాకున్కి, సీతయె దాటి రాఁగ,
నపహరించెను హతవిధీ, యా రమణిని!

(ఇది సీతాపహరణ ఘట్టము. స్వస్తి.)

ఆదివారం, ఫిబ్రవరి 09, 2014

సమస్య: తండ్రి నేర్పు విద్య తప్పు గాదె

తేది: జూలై 11, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఇచ్చిన సమస్యకు నా పూరణము

(ప్రహ్లాదుని విష్ణుభక్తి పుష్ప సుగంధము లానుటచే ప్రభావితులైన రాక్షస బాలకుల సంభాషణ)

సుగంధి వృత్తము:
"ఖేద మంది యున్న వారి కేను ది" క్కటంచు నా
మోద మంది తేర్చు విష్ణుమూర్తి భక్తుఁ డైన ప్ర
హ్లాదుచేఁ బఠింప, రాక్షసాధిపుండునౌ నస
ద్వాది, తండ్రి, నేర్పు విద్య తప్పు గాదె సోదరా!