సమస్య: అష్టమి శ్రేష్ఠమ్ము పనుల నారంభింపన్

తేది: అక్టోబర్ 23, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఈయబడిన సమస్యకు నా పూరణము

శిష్టుల రక్షింపంగన్,
దుష్టుల శిక్షించి, కీడుఁ దొలఁగఁగఁ జేయన్
స్పష్టత నిడు శుభకర దు
ర్గాష్టమి "శ్రేష్ఠమ్ము" పనుల నారంభింపన్!

సమస్య: దయ్యమె దైవమును జంపి ధరపై వెలసెన్

తేది: అక్టోబర్ 21, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఈయబడిన సమస్యకు నా పూరణము

అయ్యియుఁ బ్రకృతియె వికృతిగ,
నెయ్యము పామరులతోడ నెఱపుచుఁ బ్రకృతిన్
గయ్యాన విడువ నిటు, లా
దయ్యమె దైవమును జంపి, ధరపై వెలసెన్!

సమస్య: కీచకుఁడు పెండ్లియాడె లంకిణిని మెచ్చి

తేది: అక్టోబర్ 22, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఈయబడిన సమస్యకు నా పూరణము

(ఈ పూరణను క్రమాలంకారపద్ధతిన సరిచూచుకొనునది)

సాధ్వి సైరంధ్రి మోహించి చచ్చెనెవఁడు?              (=కీచకుఁడు)
రామ దమయంతినిన్ నలుం డేమి సేసె?          (=పెండ్లియాడె)
రావణుఁడు దేని మెచ్చి చేరంగఁ జనియె?          (=లంకిణిని మెచ్చి)
కీచకుఁడు, పెండ్లియాడె, లంకిణిని మెచ్చి!

సమస్య: అవధానముఁ జేయువార లల్పులుగాదే

తేది: అక్టోబర్ 20, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఈయబడిన సమస్యకు నా పూరణము

సవనమ్మౌ యవధానపు
కవన మ్మత్యంత రమ్య గతి నడుపంగన్
సవిధాన రీతి నెఱుఁగక
యవధానముఁ జేయువార లల్పులుగాదే?

సమస్య: దేహము లేనట్టివాఁడె తేజముఁ బొందున్

తేది: అక్టోబర్ 19, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఈయబడిన సమస్యకు నా పూరణము

మోహము తొలఁగఁగఁ, బరు దా
సోఽహమ్మని, స్మరణలోనఁ ౙొక్కుౘు, మదిలోన్
గోఽహమను పృచ్ఛ ౘన, సం
దేహము లేనట్టివాఁడె తేజముఁ బొందున్!

సమస్య: పతిని బాధపెట్టు వనిత సాధ్వి

తేది: అక్టోబర్ 19, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఈయబడిన సమస్యకు నా పూరణము

మూఁడు లోకములను ముప్పతిప్పలు పెట్టి,

సంతసమునఁ దేలు, సుంతయేని

మమత లేనియట్టి మహిషాసురు, దనుజ

పతిని, బాధపెట్టు వనిత, సాధ్వి!

పద్య రచన: తిక్కన భారతావిష్కరణం!

తేది: అక్టోబర్ 08, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని పద్యరచన శీర్షికన ఈయబడిన చిత్రమునకు నేను రాసిన పద్యము.

సీ.

కాకతీయుల యోరుఁగల్లున గణపతి

        దేవుని సన్నిధిఁ దిక్కయజ్వ

తన రచనను భారతమ్మును బఠియించి,

        మెప్పులు వడసియు, మేలి వరము

నందియుఁ దన స్వామి నల మన్మసిద్ధిని,

        ఘనుఁ, బునా రాజ్యార్హుఁ గానుఁ జేసి,

స్వామి కార్యమ్మును, స్వక కావ్య వికసన

        మ్ములను మంత్రాంగానఁ బొంది, మఱియుఁ

గీ.

దెలుఁగు వారల నాల్కలఁ దిరముగాను

నిలిచి వెలిఁగియుఁ జిర యశమ్ములును బొందె;

ఘనత నందె కవిబ్రహ్మగాను! మఱియు

నుభయ కవిమిత్రుఁడయ్యుఁ దా నుర్వి వఱలె!

సమస్య: వక్త్రంబుల్ పది గలిగినవానికి జే జే

కవి పండిత మిత్రులకు, వీక్షకులకు,

శ్రీమద్ హనుమజ్జయంతి పర్వదిన

శుభాకాంక్షలు!

తేది: అక్టోబర్ 06, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఈయబడిన సమస్యకు నా పూరణము

(వక్త్రమనఁగా నోరు, మొగము అని రెండర్థా లుండుటచే పంచముఖాంజనేయుఁడు పది వక్త్రములున్నవాఁడని చమత్కరింపఁ బడుచున్నాఁడు)

వక్త్రాననములు గలసియు
దిక్త్రారాతి శిర సమము! తిరమ, హనుమకున్!
వాక్త్రాసం బెది లేదిట!
వక్త్రంబుల్ పది గలిగిన 'వానికి' జేజే!

సమస్య: రమణీ రమ్మనెను సీత రామునిఁ గనుచున్

తేది: అక్టోబర్ 05, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఈయబడిన సమస్యకు నా పూరణము.

"విమల శ్యామల వర గా
త్ర మణీ! కోదండ పాణి! దనుజోత్క్రమణీ!
ద్యుమణీ కుల నరవర ముకు
ర మణీ! ర"మ్మనెను సీత, రామునిఁ గనుచున్!

పద్య రచన: శ్రీకృష్ణ స్తుతి!

తేది: అక్టోబర్ 06, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని పద్యరచన శీర్షికన ఈయబడిన చిత్రమునకు నేను రాసిన పద్యములు

యదు కులాంభోధి చంద్ర! ఘనాభ దేహ!

రాసకేళీ విలోల! సువ్రజ కిశోర!

కృష్ణ! గిరిధర! నరసఖ! కేశవ! హరి!

కంస ఘస్మర! దీనులఁ గావుమయ్య!

పార్థసారథి! మురహంత! వాసుదేవ!

శ్యామ సుందర! శకటారి! చక్రి! వృష్ణి!

వేణుధర! శౌరి! బకవైరి! విశ్వరూప!

కంస ఘస్మర! దీనులఁ గావుమయ్య!

నరక హంతక! వృషనాశ! నంద తనయ!

ద్రౌపదీ మాన రక్షక! తాత తాత!

మానినీ వస్త్ర చోర! పద్మాక్ష! దేవ!

కంస ఘస్మర! దీనులఁ గావుమయ్య!

సమస్య: తిరుమలేశుఁ డైనఁ దిరిపె మెత్తు

తేది: అక్టోబర్ 03, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఇచ్చిన సమస్యకు నా పూరణము.

ధనము చేతనున్నఁ దనకన్న మిన్నయే

లేఁడటంచు వ్యయము లెన్నొ మిగులఁ

జేయుచుండఁగాను జివరికి నేమౌను?

తిరుమలేశుఁ డైనఁ దిరిపె మెత్తు!

విశేష వృత్తములు: విష్ణుస్తుతి!

తేది: అక్టోబర్ 03, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని విశేష వృత్తములు శీర్షికన ఇచ్చిన ఛందస్సులో నేను రాసిన శిఖరిణీ వృత్తము.

శిఖరిణీ వృత్తము:

పరేశా! పర్జన్య! ప్రణవ!ఫణితల్ప! ప్రభు! హరీ!

ధరాధుర్య! శ్రీశా! ధర! నృహరి! దైత్యారి! కపిలా!

మురారి! ప్రాగ్వంశా! పురుషవర! సంపూజ్య! దివిజా!

వరాహ! శ్రీవత్సా! పరమపురుష! ప్రాణద నమ:!

సమస్య: హింస కలుగఁ జేయు హితము భువికి

తేది: అక్టోబర్ 02, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఈయబడిన సమస్యకు నా పూరణములు.

(మహాత్ముని యహింసా పద్ధతిలో సహాయ నిరాకరణముఁ జేసిన, భరత భూమికి హితము కలుగఁ గలదని యాశయము)

(1)

తెల్ల దొరలకన్న, నల్ల దొరలు దేశ

భక్షకులయి రిల్లు వల్లకాడె!

త్యాగ శాంతి సత్య ధర్మాలకన్న న

హింస కలుగఁ జేయు హితము భువికి!

(2)

హింస కలుగఁ జేయు హితము, భువికి నేమి

యున్నదయ్య? దానఁ గలుగు నష్ట

మింత యనియుఁ జెప్ప నేరికి సాధ్య? మ

హింసయే గెలుచును! హితముఁ గనును!!

అమరమూర్తి జాతిపిత మహాత్మా గాంధీ!

తేది: అక్టోబర్ 02, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని పద్య రచన శీర్షికన ఈయబడిన చిత్రమునకు నా పద్యము.

సీ.

తెల్లవారల మత్తు దించంగ సమకట్టి

        సత్యాగ్రహముఁ జేయు సాధుమూర్తి!

వర్ణభేదము లింక వలదంచు దళితుల

        హరిజనులని పిల్చు హవనమూర్తి!

పేదలకే వస్త్ర మేది? నా కేలంచు

        నంగీల విడిచిన త్యాగమూర్తి!

దేశమంతయుఁ గోరు దేశనాయకుఁ డయ్యుఁ

        బదవిఁ గోరనియట్టి భవ్యమూర్తి!

గీ.

జాతిపితయై చెలంగిన సత్యమూర్తి!

బాలలకు గాంధితాతయౌ భద్రమూర్తి!

స్వార్థ మించుకయును లేని యనఘమూర్తి!

యంజలింతు మహాత్ముఁడా! యమరమూర్తి!

స్వస్తి

అనుమానించు పతిఁ బొంది యతివ సుఖపడెన్

తేది: అక్టోబర్ 01, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఈయబడిన సమస్యకు నా పూరణము

కనులా, మీనములా? యా

ననమా, పద్మమ? సువీక్ష, నన తూపుల? దం

శనముల, మల్లియల? యనుచు

ననుమానించు పతిఁ బొంది యతివ సుఖపడెన్!

పద్య రచన: తల్లి మనసు...

తేది: సెప్టెంబర్ 30, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని పద్య రచన శీర్షికన ఇచ్చిన చిత్రమునకు నేను రాసిన పద్యము.

తల్లి యొడిలోన పసిపిల్ల తల్లడిల్ల,

తల్లి యుల్ల మదెంతయో తల్లడిల్లు!

తల్లి యొడిలోన పసిపిల్ల యుల్లసిల్ల,

తల్లి యుల్ల మదెంతయో యుల్లసిల్లు!

సమస్య: ద్రోణుఁ డొక్కఁడు దుష్ట చతుష్టయమున

తేది: సెప్టెంబర్ 27, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఇచ్చిన సమస్యకు నా పూరణము.

(ద్రోణునిఁ గూర్చి పౌరులు సంభాషించుకొనుచున్న సందర్భము)

ద్రోణుఁ డొక్కఁడు పాండవ తుష్టిఁ బెంచు,

సభ్యతనుఁ గని, వెలుఁ గొందు సరణి నేర్పు!

ద్రోణుఁ డొక్కఁడు దుష్ట చతుష్టయమున

వక్రతలఁ గని, నడతల సరణి మార్చు!

పద్య రచన: కంసుని దౌష్ట్యము

తేది: సెప్టెంబర్ 26, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని పద్య రచన శీర్షికన ఇచ్చిన చిత్రమునకు నేను రాసిన పద్యములు

 

(దేవకీగర్భగతాష్టమశిశువు చేఁత మరణమున్నదని కంసున కాకాశవాణి తెలుపుట)

తే.గీ.
కూర్మి వసుదేవకుం డంత కోరి రమణి
దేవకిని బెండ్లియాడి యేతెంచు సమయ
మునను "రథము నే నడుపుదు" ననుచుఁ గంసుఁ
డుత్సుకతతోడ నడుపంగ నొక్కసారి;(1)

కం.
ఫెళఫెళమను ఘోషముతోఁ
బలికెను నాకాశవాణి "భళి, యో కంసా!
చెలియలి గర్భస్థాష్టముఁ
డొలియించును నీదు ప్రాణ మోయీ వినుమా!"(2)

ఆ.వె.
అనఁగ కుపితుఁ డయ్యె నా కంసుఁ డంతటఁ
గత్తి దూసి చంపఁగాను బోవ,
"బావ! యాగు" మనుచు వసుదేవుఁ డాపియు
నష్ట బాలకులను నతని కిడుదు;(3)

తే.గీ.
అనఁగఁ గంసుండు శాంతించి, "యట్టులె" యని
మాట పుచ్చియు విడిచెను మఱది, చెల్లి!
ప్రాణ సమమైన చెల్లెలు, బావ యనియుఁ
జూడ రయ్యయో దుష్టులు సుంతయైన!(4)

సమస్య: కోపి నకులుఁడు భ్రాతను రూపుమాపె

తేది: సెప్టెంబర్ 25, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని సమస్యాపూరణం శీర్షికన ఇచ్చిన సమస్యకు నా పూరణము.

ఇనుమడిగఁ గోపమున్నచో నేమనెదరు?

మాద్రి కన్నట్టి జ్యేష్ఠ కుమారుఁ డెవఁడు?

ఇలను సుగ్రీవుఁ డెవనిని, నేమి సేసె?

కోపి; నకులుఁడు; భ్రాతను, రూపుమాపె!

వివరణ: దీనికి క్రమాలంకారముతోడి సమాధానములు సరిచూచుకొనవలసినది...

1. ఇనుమడిగఁ గోపమున్నచో నేమనెదరు? (కోపి)

2. మాద్రి కన్నట్టి జ్యేష్ఠ కుమారుఁ డెవఁడు? ( నకులుఁడు)

3. ఇలను సుగ్రీవుఁ డెవనిని (భ్రాతను), ఏమి సేసె? (రూపుమాపె)

పద్య రచన: నైమిశారణ్యాఖ్యోత్పత్తికథ (వరాహపురాణాంతర్గతము)

తేది: సెప్టెంబర్ 25, 2012 నాటి శంకరాభరణంలోని పద్యరచన శీర్షికన ఇచ్చిన చిత్రమునకు నేను రాసిన పద్యములు

కం.

గౌరముఖాశ్రమ పరిసర

ఘోరాటవిఁ జొచ్చి వేఁటకున్ దుర్జయుఁడన్

రారాజు డస్సి, తన పరి

వార సహితుఁడయ్యు, మునికిఁ బ్రాగార్ణకుఁడై; (1)

తే.గీ.

పోవఁగను గౌరముఖుఁడు సంపూర్ణ మతిని

సంతసమ్మంది, యాతిథ్య సత్క్రియలను

జేయ, విష్ణుని వేడఁగ, శ్రీహరి యొక

మణిని నిచ్చె, నా మణి మహిమాతిశయత; (2)

తే.గీ.

ఒక్క నగరము నిర్మించి, మిక్కుటముగ

షోడశోపచారమ్ములు శుద్ధమతినిఁ

జేయఁ, దుష్టుఁడై యా రాజు చిత్తమందు

మణిని సంగ్రహింపఁగ నెంచి, మునినిఁ గోరె! (3)

ఆ.వె.

ముని నిరాకరింప; మునితోడ యుద్ధమ్ముఁ

జేసియైన, మణియ చిక్కు కొఱకు

మదినిఁ గోర్కి గాఢమై యంపె సైన్యమున్

మునినిఁజంపి, పిదప మణినిఁ గొనఁగ! (4)

కం.

వర సైన్యమ్మునుఁ బంపిన

తఱి నా ముని గంగఁ జేరి, తరణికి నర్ఘ్యో

త్కరమిడుచునుండె; భటు లిటఁ

దరవారులఁ జేఁతఁ బూని, దందడి సేయన్; (5)

కం.

మణినుండి శూరతతియుం

జనియించియు సైన్యతతినిఁ జండించుచు వే

రణమునుఁ జేయుచు నుండఁగ

ముని యటకును నేఁగుదెంచి, మురరిపుఁ బిలిచెన్! (6)

ఆ.వె.

విష్ణుమూర్తి యపుడు వేగమ్ముగా వచ్చి,

మునికి భయముఁ దీర్పఁ బూని యపుడు,

నిమిషమందు సేన నిర్మూలనము సేసి,

మాయమాయెఁ దాను మఱు నిముసమె! (7)

తే.గీ.

ఎచట నిమిషమునందున నెదిరిఁ జంపె;

నట్టి యారణ్యమునకును నైమిశాఖ్య

కల్గి, "నైమిశారణ్యము" ఘనతనుఁ గని,

సకల మునులకునది నివాసార్హమాయె! (8)

(సమాప్తము)